Bước sang tuổi 40, tốc độ sản sinh collagen của da giảm đáng kể. Cùng với sự suy giảm elastin và những thay đổi nội tiết trong giai đoạn tiền mãn kinh, làn da mất dần độ đàn hồi, vùng má bắt đầu chùng xuống, đường viền hàm kém sắc nét và các nếp nhăn xuất hiện rõ hơn. Đây cũng là thời điểm nhiều phụ nữ tìm kiếm các loại serum được quảng cáo có khả năng nâng cơ, xóa chảy xệ hay trẻ hóa da. Tuy nhiên, theo các chuyên gia da liễu, serum chỉ có thể cải thiện chất lượng làn da chứ không thể nâng các cấu trúc cơ hay dây chằng đã lão hóa.

Đừng tin vào lời quảng cáo nâng cơ tức thì

Theo TS. Jenny Liu, bác sĩ da liễu được chứng nhận tại Mỹ, khái niệm "lifting serum" chủ yếu là thuật ngữ tiếp thị. Các loại serum không thể tác động đến hệ cơ hoặc dây chằng nâng đỡ khuôn mặt. Hiệu quả mà chúng mang lại chủ yếu đến từ việc tăng độ ẩm, kích thích sản sinh collagen và cải thiện độ đàn hồi của lớp da, giúp khuôn mặt trông săn chắc hơn theo thời gian.

Quan điểm này cũng được Hiệp hội Da liễu Mỹ đồng tình. Theo AAD, những sản phẩm bôi ngoài da có thể cải thiện nhẹ tình trạng chảy xệ nhưng không thể thay thế các phương pháp thẩm mỹ như HIFU, sóng RF hay phẫu thuật căng da. Cảm giác "da căng lên ngay lập tức" sau khi thoa serum chủ yếu là hiệu ứng cấp ẩm, làm đầy bề mặt da trong thời gian ngắn.

Retinol vẫn là hoạt chất có nhiều bằng chứng khoa học nhất

Nếu chỉ chọn một hoạt chất chống lão hóa cho tuổi 40, nhiều bác sĩ da liễu sẽ ưu tiên retinoid hoặc retinol. Theo TS. Tina Alster, giáo sư lâm sàng da liễu tại Georgetown University Medical Center (Mỹ), retinoid là hoạt chất được nghiên cứu nhiều nhất trong điều trị lão hóa da. Hoạt chất này thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào, kích thích nguyên bào sợi sản xuất collagen mới, từ đó cải thiện nếp nhăn, độ đàn hồi và kết cấu da sau vài tháng sử dụng đều đặn. Một tổng quan đăng trên Journal of Cosmetic Dermatology cho thấy retinoid bôi ngoài da có thể làm tăng mật độ collagen ở lớp trung bì, cải thiện độ săn chắc và giảm các dấu hiệu lão hóa rõ rệt sau 12-24 tuần sử dụng liên tục.

Các chuyên gia khuyến cáo người mới nên bắt đầu với nồng độ thấp từ hai đến ba buổi tối mỗi tuần rồi tăng dần khi da đã thích nghi. Ban ngày cần sử dụng kem chống nắng phổ rộng vì retinoid khiến da nhạy cảm hơn với tia cực tím.

Peptide phù hợp với làn da nhạy cảm

Nếu retinol có tác dụng mạnh nhưng dễ gây kích ứng, peptide được xem là lựa chọn dịu nhẹ hơn. Theo TS. Mona Gohara, bác sĩ da liễu tại Yale School of Medicine (Mỹ), peptide hoạt động như những phân tử tín hiệu, gửi thông điệp đến tế bào da để tăng sản xuất collagen và elastin. Mặc dù hiệu quả chưa mạnh bằng retinoid, peptide vẫn giúp cải thiện độ đàn hồi của da nếu sử dụng lâu dài. Một phân tích tổng hợp công bố trên International Journal of Molecular Sciences cho thấy nhiều loại peptide sinh học có khả năng kích thích nguyên bào sợi sản xuất collagen, đồng thời cải thiện nếp nhăn và độ săn chắc của da sau khoảng 8-12 tuần sử dụng. TS. Gohara cho rằng peptide đặc biệt phù hợp với người có làn da nhạy cảm hoặc không dung nạp vitamin A và có thể kết hợp với retinol để tăng hiệu quả chống lão hóa.

Vitamin C giúp bảo vệ collagen khỏi quá trình lão hóa

Bên cạnh việc kích thích collagen, bảo vệ lượng collagen hiện có cũng quan trọng không kém. Theo TS. Ronald Sulewski, bác sĩ da liễu tại Nebraska Medicine (Mỹ), vitamin C là một trong những hoạt chất chống lão hóa có bằng chứng khoa học mạnh nhất hiện nay. Đây là đồng yếu tố cần thiết cho quá trình tổng hợp collagen, đồng thời là chất chống oxy hóa giúp trung hòa các gốc tự do sinh ra do tia UV và ô nhiễm môi trường. Một nghiên cứu đăng trên Nutrients cho thấy vitamin C giúp giảm tổn thương oxy hóa, cải thiện sắc tố và tăng độ đàn hồi của da khi sử dụng đều đặn kết hợp với kem chống nắng. Các chuyên gia khuyến nghị sử dụng serum vitamin C vào buổi sáng trước kem chống nắng để tối ưu khả năng bảo vệ da khỏi tác nhân gây lão hóa từ môi trường.

Đừng bỏ qua ceramide và hyaluronic acid

Không ít người tập trung vào các hoạt chất chống nhăn nhưng lại bỏ quên hàng rào bảo vệ da. Theo TS. Mona Gohara, sau tuổi 40 lượng ceramide tự nhiên trong da giảm dần khiến da khô hơn, dễ kích ứng và phục hồi chậm hơn. Vì vậy, một serum hoặc quy trình chăm sóc da nên có thêm ceramide, hyaluronic acid, glycerin hoặc niacinamide để duy trì độ ẩm và hỗ trợ hàng rào bảo vệ da. Khi hàng rào bảo vệ khỏe mạnh, các hoạt chất như retinol hay peptide cũng hoạt động hiệu quả hơn và ít gây kích ứng hơn.

Chọn serum theo thành phần thay vì quảng cáo

Theo các bác sĩ da liễu, người tiêu dùng không nên quá tin vào những cụm từ như "nâng cơ V-line", "xóa chảy xệ sau 7 ngày" hay "thay thế căng da phẫu thuật". Những tuyên bố này hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh. Thay vào đó, nên ưu tiên những sản phẩm có bảng thành phần rõ ràng, chứa các hoạt chất đã được nghiên cứu như retinol, retinal, peptide, vitamin C, niacinamide hoặc ceramide. Đồng thời, cần kiên trì sử dụng ít nhất ba tháng vì quá trình tái tạo collagen diễn ra chậm và không thể mang lại kết quả chỉ sau vài ngày.

Hiệp hội Da liễu Mỹ cũng nhấn mạnh rằng khi tình trạng chảy xệ đã rõ do mất thể tích mô mềm hoặc lão hóa cấu trúc nâng đỡ, serum chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Những trường hợp này có thể cần các phương pháp chuyên sâu như sóng RF, HIFU, laser hoặc các thủ thuật thẩm mỹ khác sau khi được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn.

Các chuyên gia cho rằng serum chống lão hóa vẫn là một phần quan trọng trong quy trình chăm sóc da tuổi 40 nhưng hiệu quả chỉ đạt tối ưu khi kết hợp với chống nắng hằng ngày, chế độ ăn giàu protein và chất chống oxy hóa, ngủ đủ giấc và duy trì lối sống lành mạnh. Đây mới là nền tảng giúp làm chậm quá trình lão hóa da một cách bền vững.

Vienne (Theo AAD, Mayo Clinic)